Risonel, etkin maddesi mometazon furoat olan ve burun içine uygulanan kortikosteroid grubu bir ilaçtır. ATC sınıflandırmasında R01AD09 koduyla yer alır; burun mukozasındaki iltihabı, ödemi ve alerjik yanıtı azaltarak alerjik rinit belirtilerinin kontrolünde kullanılır.
Bu yazıda Risonel’in kullanım alanı, eczaneden reçetesiz satın alınıp alınamayacağı, uygulama özellikleri, yan etkileri, aynı etkin madde ve dozdaki muadilleri, liste fiyatı ve gebelikte kullanım çerçevesi açıklanmaktadır.
Risonel Nedir?
Risonel %0,05 süspansiyon içeren burun spreyi, her püskürtmede 50 mikrogram mometazon furoat sağlayan, 18 gramlık nazal sprey formundadır. Mometazon, burun yoluyla kullanılan güçlü bir glukokortikoiddir. Burun mukozasındaki iltihap hücrelerinin ve iltihap aracılarının etkinliğini baskılar. Böylece şişlik, kızarıklık, kaşıntı, hapşırma ve aşırı salgı azalır.
Bu ilaç doğrudan damarları daraltan klasik burun açıcı spreyler gibi hızlı ve kısa süreli rahatlama sağlamaz. Düzenli kullanım ile burun mukozasındaki alerjik iltihabı kontrol eder. Etkisi bazı kişilerde ilk uygulamalardan sonra başlasa da belirgin yarar için düzenli uygulama gerekebilir. Risonel, burunda kullanılan bir kortikosteroid olduğu için yalnızca burun içine uygulanır; göze, ağıza veya cilde püskürtülmemelidir.
Risonel Ne İçin Kullanılır?
Risonel, seçili burun spreyi formu ve dozu kapsamında şu durumlarda kullanılır:
- Mevsimsel alerjik rinitte; polen, çimen veya diğer mevsimsel alerjenlerle ortaya çıkan burun şikâyetlerinin azaltılmasında
- Yıl boyu süren perennial alerjik rinitte; ev tozu akarları, hayvan tüyü ve küf gibi alerjenlere bağlı belirtilerin kontrolünde
- Alerjiye bağlı burun tıkanıklığının azaltılmasında
- Alerjik burun akıntısı, tekrarlayan hapşırma ve burun kaşıntısının giderilmesinde
- Alerjik rinit nedeniyle burun mukozasında oluşan ödem ve tahrişin baskılanmasında
- Mevsimsel alerji döneminde, hekim tarafından uygun görülen hastalarda belirtilerin önlenmesi veya kontrol altında tutulmasında
Risonel bakteriyel veya viral enfeksiyonları tedavi eden bir antibiyotik değildir. Ani gelişen burun tıkanıklığında hızlı açıcı olarak kullanılmaz. Burun içindeki enfeksiyon, yara, yakın zamanda geçirilmiş burun ameliyatı veya sık tekrarlayan burun kanaması bulunan kişilerde kullanım kararı muayene bulgularına göre verilir.
Risonel Reçetesiz Alınır mı?
Risonel reçetesiz alınamaz. Hasta Risonel’i eczaneden satın almak için hekim tarafından düzenlenmiş normal reçeteyi ibraz etmelidir; burun yoluyla kullanılan kortikosteroid ilaçlar reçeteli satış kapsamındadır.
Risonel uyuşturucu veya kontrollü psikotrop ilaç sınıfında değildir; bu nedenle özel renkli reçete ya da kontrollü reçete gerekmez. Ancak reçeteli ilaç statüsü nedeniyle eczanenin ilacı reçetesiz vermesi beklenmez. Alerjik rinit belirtileri başka hastalıklarla karışabildiğinden burun kanaması, tek taraflı tıkanıklık, yüksek ateş veya yüz ağrısı gibi bulgular varsa tedavi seçimi muayeneye göre yapılmalıdır.
Risonel Nasıl Kullanılır?
Kullanım Şekli
Risonel yalnızca burun içine püskürtülür ve reçetede belirtilen uygulama düzenine göre kullanılır. İlk kullanımdan önce sprey pompasının ürün talimatında açıklandığı şekilde hazırlanması gerekir. Her uygulama öncesinde şişe nazikçe çalkalanır. Burun temizlendikten sonra baş hafifçe öne eğilir; püskürtme burun orta duvarına değil, dış yan duvara doğru yapılır. Bu teknik tahriş ve burun kanaması riskini azaltır.
Sprey ucu her kullanımdan sonra temiz tutulmalı, tıkanırsa iğne veya keskin bir cisimle açılmamalıdır. Şişe ortak kullanılmamalıdır. Ürün talimatında belirtilen saklama koşullarına uyulur ve son kullanma tarihi geçen sprey kullanılmaz. Uygulama unutulursa hatırlanınca çift uygulama yapılmaz; sonraki kullanım reçetedeki düzende sürdürülür.
Açlık – Tokluk Durumu
Risonel burun içine uygulandığı için açlık veya tokluk durumundan etkilenmez. Yemekten önce ya da sonra kullanılabilir. Spreyin ağızdan alınması, yutulması veya burun dışındaki bölgelere uygulanması doğru değildir. Burun içinde kuruluk veya kabuklanma gelişirse uygulama tekniği ve tedavinin sürdürülmesi yeniden değerlendirilir.
Risonel Yan Etkileri
Risonel’in yan etkileri çoğunlukla uygulama bölgesinde görülür. Burun içi kullanımda vücuda geçen mometazon miktarı düşük olsa da uzun süreli, yüksek dozlu veya hatalı kullanımda kortikosteroidlere özgü sistemik etkiler ortaya çıkabilir.
Çok yaygın (≥1/10)
- Bu sıklık grubunda Risonel için belirgin bir burun içi yan etki beklenmez.
Yaygın (≥1/100 – <1/10)
- Burun kanaması veya kanlı mukus
- Burun ve boğazda tahriş
- Baş ağrısı
- Hapşırma
- Üst solunum yolu enfeksiyonu belirtileri
- Burun içinde yanma, batma ya da kuruluk
Yaygın olmayan (≥1/1.000 – <1/100)
- Burun içinde yara veya ülser
- Burun septumunda tahriş
- Burun tıkanıklığında artış
- Boğazda ağrı veya öksürük
- Burun içi mantar enfeksiyonu
- Göz çevresinde rahatsızlık ve görme ile ilgili yakınmalar
Seyrek (≥1/10.000 – <1/1.000)
- Aşırı duyarlılık reaksiyonları
- Hırıltılı solunum veya bronşlarda daralma
- Tat ve koku duyusunda değişiklik
- Göz içi basıncında artış
- Uzun süreli kullanıma bağlı yara iyileşmesinde gecikme
Çok seyrek (<1/10.000)
- Burun septumunda delinme
- Akut glokom veya katarakt gibi göz komplikasyonları
- Şiddetli alerjik reaksiyon
Bilinmiyor
- Bulanık görme
- Çocuklarda büyüme hızında yavaşlama
- Uyku bozukluğu, huzursuzluk veya davranış değişikliği
- Adrenal bez işlevinde baskılanma
- Yüzde veya boğazda şişme ile seyreden aşırı duyarlılık
Durmayan burun kanaması, burun içinde iyileşmeyen yara, nefes almada güçlük, yüzde veya boğazda şişme ya da görme azalması ciddi değerlendirme gerektirir. Ritonavir, kobisistat veya benzeri güçlü CYP3A4 inhibitörleriyle birlikte kullanım mometazonun vücuttaki etkisini artırabilir. Başka kortikosteroidlerin eş zamanlı kullanımı da toplam kortikosteroid yükünü yükseltir. Burun ameliyatı geçirenlerde, tedavi edilmemiş burun enfeksiyonlarında ve göz tansiyonu öyküsünde özel dikkat gerekir.
Risonel Eşdeğerleri (Muadilleri)
Muadil kabul edilebilmesi için ürünün mometazon furoat içermesi, aynı 50 mikrogramlık püskürtme dozuna sahip olması ve burun spreyi formunda bulunması gerekir. Aşağıdaki marka adları bu etkin madde, doz ve farmasötik forma göre değerlendirilen seçeneklerdir:
- Nasonex 50 mikrogram/doz nazal sprey
- Momecon 50 mikrogram/doz nazal sprey
- Mometix 50 mikrogram/doz nazal sprey
- Momesal 50 mikrogram/doz nazal sprey
- Monaliz 50 mikrogram/doz nazal sprey
Muadil ürünlerin yardımcı maddeleri, püskürtme sayısı, ambalaj hacmi ve ruhsat sahibi farklı olabilir. Bu nedenle aynı etkin maddeyi içeren tablet, krem, inhaler veya farklı dozdaki burun ürünleri Risonel’in doğrudan muadili sayılmaz. Eczanede mevcut ürün seçilirken reçetedeki etkin madde, doz ve farmasötik form birlikte kontrol edilir.
Risonel Fiyatı
| Seçili ürün | RISONEL %0,05 SUSPANSIYON ICEREN BURUN SPREYI, 18 G |
|---|---|
| Barkod | 8699514540014 |
| Liste fiyatı | 159,24 TL |
| Fiyat tarihi | 2026-03-13 |
Risonel’in 18 gramlık nazal sprey formu için belirtilen liste fiyatı 159,24 TL’dir. Bu fiyat 13 Mart 2026 tarihli listeye aittir. İlaç fiyatları dönemsel olarak değişebildiği için satın alma sırasında eczanedeki güncel fiyat kontrol edilmelidir; liste fiyatı, eczanede oluşabilecek güncel satış tutarının yerine geçmez.
Hamileler Kullanabilir mi?
Risonel’in gebelikte kullanımı, anne için beklenen yarar ile bebeğe yönelik olası risk birlikte değerlendirilerek belirlenir. Mometazon furoat burun yoluyla uygulandığında düşük miktarda sistemik dolaşıma geçer. Buna rağmen gebelikte gereksiz ve uzun süreli kortikosteroid kullanımından kaçınılır; özellikle ilk aylarda tedavi gereksinimi, uygulama süresi ve alternatif seçenekler hekim tarafından ele alınır.
Gebelik sırasında alerjik rinit belirtileri yaşam kalitesini bozuyorsa Risonel, klinik gereklilik bulunduğunda en düşük etkili tedavi yaklaşımı içinde değerlendirilebilir. Burun kanaması, burun enfeksiyonu veya eş zamanlı başka kortikosteroid kullanımı varsa bu durum ayrıca dikkate alınır. Mometazonun anne sütüne geçişiyle ilgili klinik veri sınırlıdır; burun yoluyla kullanımda anne sütüne anlamlı miktarda geçiş beklenmez. Emzirme döneminde de tedavinin gerekliliği ve kullanım süresi sağlık profesyoneli tarafından belirlenir.
Risonel, mometazon furoat içeren ve alerjik rinitte burun tıkanıklığı, akıntı, hapşırma ve kaşıntıyı azaltan nazal kortikosteroid bir spreydir. Risonel reçetesiz alınamaz; eczaneden satın almak için normal reçete gerekir. Uygulama aç veya tok karnına yapılabilir, ancak yalnızca burun içine ve ürün talimatına uygun biçimde uygulanmalıdır. 18 gramlık ürünün 13 Mart 2026 tarihli liste fiyatı 159,24 TL’dir; fiyat tablosu bu liste bilgisini gösterir ve güncel eczane fiyatı satın alma sırasında ayrıca kontrol edilir.
